از مهم‌ترین حوادث روزهای آغازین خلافت ابوبکر، «تحصّن مخالفین در خانه فاطمه‌علیهاالسّلام» بود. این تحصّن توسّط چه کسانی و به چه دلیل شکل گرفت؟

جواب: کاوش در اسناد و مدارک تاریخ نیم قرن نخستین خلافت، هر محقّق ژرف‌نگری را به این نتیجه رهنمون می‌سازد که يكی از نقاط عطف حائز اهمّيّت در روند تحوّلات سياسی روزهای آغازين خلافت ابوبكر، ماجرای «تحصّن در خانه فاطمه‌علیهاالسّلام» می‌باشد.

عمر بن خَطّاب می‌گويد: إنَّهُ كانَ مِنْ خَبَرِنا حينَ تَوَفَّي اللهُ نَبِيَّهُ أنَّ عَلِيّاً و الزُبَيْرَ وَ مَنْ مَعَهُما تَخَلَّفُوا عَنّا في بَيْتِ فاطِمَةَ.

از جمله اطّلاعات ما اين بود كه: وقتی خدا، جانِ پيامبرش را گرفت؛ علی و زبير و اطرافيانشان، در خانه فاطمه از ما سرپيچی كرده‌اند. [مسند احمد، ج 1، ص 55، چاپ: قاهره، 1313 هـ]

تحصّن در بيت فاطمه‌علیهاالسّلام (= حضور در خانه فاطمه‌علیهاالسّلام، به نشانه استنكاف از پذيرش بيعت با ابوبكر (در روزهای چهارشنبه، پنج‌شنبه و جمعه) دومين، سومين و چهارمين روز پس از رحلت رسول خداصلّی‌الله‌علیه‌وآله) به وقوع پيوست. [ر.ک: روزشمار فاطميّه (دكتر عدنان درخشان)، ص 67]

تاريخ، اسامی برخی از متحصّنين را به صراحت به ثبت رسانده است:

عبّاس (العقد الفريد، ج 4، ص 259)، زبير (تاريخ طبری، ج 3، ص 202)، مقداد (شرح حديدی، ج 2، ص 56)، طَلحه (كامل ابن اثير، ج 2، ص 325)، سعد بن ابی‌وقّاص (تاريخ الخميس، ج 2، ص 169). [ر.ک: دراسةٌ و تحليلٌ حول الهجوم علی بيت فاطمه‌علیهاالسّلام، ص 102]

موضوع خودداری حضرت علی‌علیه‌السّلام و همراهان وی از پذیرش بیعت با ابوبکر و حضور آنان در خانه فاطمه‌علیهاالسّلام، در کتاب‌های سیره، تاریخ، صحاح و مسانید، ادب، کلام و شرح حال رجال و معاریف، به حدّ تواتر روایت شده است و تردیدی در صحّت آن نیست. ولی چون نویسندگان کتاب‌های مزبور، خوش نداشتند از همه اتّفاقاتی که بین متحصّنان و حزب پیروز رخ داده است، پرده بردارند؛ به جز آن مقدار که ناخودآگاه از قلمشان تراوش کرده است، چیزی به دست نداده‌اند.

نقل‌های مندرج در کتاب «دراسةٌ و تحلیلٌ حول الهجوم علی بیت فاطمه‌علیهاالسّلام»، ذیل شماره‌های: 1 ـ 2 ـ 3 ـ 5 ـ 9 ـ 10 ـ 11 ـ 17 ـ 19 ـ 27 ـ 28 ـ 29 ـ 30 ـ 33 ـ 40 ـ 59 همگی با ماجرای «تحصّن در خانه فاطمه‌علیهاالسّلام» در ارتباط بوده و هریک از آن‌ها، به ترسیم فرازها و گوشه‌هایی از این رویداد مهمّ تاریخی پرداخته‌اند.

بی‌تردید باید گفت: یکی از قابل توجّه‌ترین حوادثی که در ماجرای تحصّن در خانه فاطمه‌علیهاالسّلام پدیدار گردید، عكس‌العمل و واكنش نظام حاكم، به شكل‌گيری اين اعتراض سياسی، از سوی مخالفين بيعت با ابوبكر، می‌باشد. واکنشی که در اکثر نقل‌های حاکی از تحصّن در بیت فاطمه‌علیهاالسّلام، بدان اشاره شده و ما از آن، با نام «هجوم اوّل» یا «هجوم منجر به شكست تحصّن» یاد می‌کنیم.